چگونه می‌توان یک شهر را جایگاه سازی توریستی کرد؟ گرگان

gorgan02

چگونه می‌توان یک شهر را تبدیل به یک مکان توریستی نمود؟

 

یکی از دغدغه‌های من که سال‌های سال است ذهنم را با خود درگیرگرده است، موضوع جذب توریست خارجی و یا داخلی به شهرهای ایران است.

به جز چند شهر محدود در ایران مثل اصفهان زیبا، یزد و شیراز  تقریبا می‌توان گفت که ما درکشورمان توریست خارجی بسیار کمی داریم و توریست‌های داخلی هم مقاصد بسیار مشخصی شاید به ۱۰ شهر در ایران دارند که شامل شهرهایی که در بالا ذکر نمودم و مکان‌هایی مثل کیش، چند شهر در سواحل شمال، قشم، مشهد، سرعین اردبیل و….. می‌باشد.

در حالی که بسیاری از شهرهای ایران را می‌شناسم که پتانسیل فوق‌العاده بالایی برای جذب گردشگر از نوع خارجی و ایرانی دارند ولی دریغ و افسوس از حضور گردشگری که بیش از یک روز در آن جا اقامت نماید.

پس در این مقاله به بررسی موردی و خلاصه‌وار دلایلی پرداختم که یک شهر برای جذب توریست و به عبارتی برای ایجاد یک جایگاه برای جذب توریست باید و می‌تواند انجام دهد.

ضمنا یک شهر را به عنوان نمونه برای این منظور انتخاب نموده و راهکارهایی را در رابطه با آن پیشنهاد نموده‌ام.

این شهر، گرگان زیبا در استان گلستان و شمال ایران می‌باشد که علی‌رغم بسیاری از پتانسیل‌های گردشگری از نبود گردشگر اقامتی رنج برده و در حال حاضر یک خوابگاه یک شبه برای مسافران مشهد می‌باشد.

از آنجایی که شهرهای دیگری هم وجود دارند که وضعیتی مشابه گرگان دارند تصور می‌نمایم که راهکارهای ارائه شده در این مقاله برای آنها هم قابل استفاده و کاربردی باشد.

شما را به خواندن این مقاله که امیدوارم برای‌تان جذاب و کاربردی باشد دعوت می‌نمایم:

 

یک نکته!

اگر شما دست اندرکاری در امور شهری هستید و یا فقط اگر یک شهروند هستید که دغدغه شهری آباد و پر رونق را دارید این مقاله می تواند برای شما راهگشا و کارساز باشد. در غیر اینصورت و اگر به دنبال مناطق توریستی و گردشگری می‌گردید این  نکات به درد شما نخواهد خورد.

 

زیرساختهای توریستی شدن چیست؟

مهمترین مولفه برای تبدیل یک شهر از یک شهر معمولی یا حتی معروف به یک شهر توریستی این‌ها  است:

شما باید کاری کنید که مسافر یا توریست حداقل سه روز در شهر شما بماند. تنها در این حالت است که می‌توان شهر شما را در مسیر تبدیل شدن به یک شهر توریستی نامید.

این موضوع هم زمانی محقق می‌شود که شما بتوانید مکانهایی را برای بازدید و گذران وقت توریست‌ها(مسافران) در نظر بگیرید که برای دیدن آن‌ها حداقل به سه روز زمان نیاز باشد.

هم‌زمان با این موضوع باید روی اقامتگاههای مختلف و با سطوح مختلف قیمتی هم کار کنید تا مسافر دغدغه ای از این بابت نداشته باشد.

پیش از همه اینها باید یک تیم قدرتمند و مسئول بنشینند و در یک اتاق فکر انواع زمینه هایی که می‌توانند در آن‌ها توریستی باشند را روی کاغذ بیاورند.

هر چیزی که هست و جالب این که شما می‌توانید مکانهایی حتی تا شعاع ۱۰۰ کیلومتری خود را نیز جزو مکانهای توریستی خود حساب کنید البته به شرطی که شهری قبل از شما آن را تصاحب نکرده باشد.

به طور مثال اغلب شهرهای توریستی دنیا که امروز ما آنها را با نام توریستی می‌شناسیم از این مناطق دارند.

از تخت جمشید و پاسارگاد در اطراف شیراز بگیرید تا غار علی صدر همدان و روستای کندوان درتبریز و آذربایجان.

در آنتالیای ترکیه یک تفریح بسیار پولساز وجود دارد به نام رافتینگ یا رودخانه وحشی که حدود ۸۰ کیلومتر از شهر آنتالیا  فاصله دارد. اما با بازسازی این رودخانه و آموزش محلی‌های اطراف آن رودخانه، این تفریح آبی به یک کسب و کار بسیار موفق تبدیل شده است.

rafting01
rafting

بعضی از مناطق توریستی نیز توسط یک روستای کوچک تصاحب شده اند مثل ماسوله. اگر شهر رشت زودتر در این باره اقدام می‌نمود می‌توانست با تبلیغات قدرتمند و برگزاری تور و ماشین‌های مخصوص ماسوله این موفقیت را آن خودکند. اما هوشمندی مردم روستای کوچک ماسوله این اجازه را به آن‌ها نداده است.

پس حتی اگر روستایی به کوچکی و دوری ماسوله هم هستید امکان تبدیل شدن به یک مکان توریستی و پول‌ساز را دارید.

البته همان‌طور که از ابتدا گفتم این کار نیاز به دخالت مسئولان مربوطه و تصمیم‌گیرنده‌های قدرتمند دارد.

 

 

اما چگونه می‌توان به یک مقصد توریستی تبدیل شد؟

اولین قدم برای تبدیل یک منطقه به یک مکان توریستی از فرآیندی به نام طوفان ذهنی آغاز میشود.

چندین نفر از مسئولان و مطلعان شهری حدود ۱۰ نفر، باید در یک دفتر بنشینند یک رئیس جلسه و یک منشی انتخاب کنند و تمام قابلیت ها و مکانهایی را که فکر می‌کنند امکان توریستی شدن دارد را نام برده و یکی یکی توسط منشی لیست کنند. ۴۵ دقیقه باید این کار انجام شود و هر شخصی حداقل بیست امکان توریستی را بگوید حتی اگر مسخره یا خنده دار به نظر برسد!

سپس باید تمام نظرات یکی یکی توسط منشی خوانده شده و از بین آن‌ها ۸۰ درصد حذف شود.

دوباره از بین این ۲۰ درصد باید رای گیری شده و ۸۰ درصد دیگر حذف شود و در انتها به حداکثر ۲۰ ایده توریستی برسند.

سپس بین این بیست ایده یک اولویت گذاری نمایند و به ترتیتب از یک تا بیست شماره‌گذاری نمایند.

سپس بگویند که  بین این ۲۰ تا اگر فقط و فقط می‌توانستند  یکی را همین فردا راه اندازی کنند که بیشترین تاثیر را بر جذب توریست داشت کدام مورد است؟

پس از مشخص نمودن آن مورد تمام اقدامات را بر محوریت آن گزینه برنامه‌ریزی می‌نمایند.

و چنانچه این امر خیلی دور از دسترس نبود و هزینه ای خارج از عرف نداشت در اولین فرصت، کار روی آن را آغاز نمایند.

مثال: در مورد اردبیل، آب گرم سرعین مرکز همه فعالیتهای توریستی است و مابقی امکانات اقماری به وجود آمده‌اند.

در مورد مشهد، حرم امام رضا مرکز جذب گردشگر و زوار است و مابقی همگی بعد از آن قرار دارند.

در مورد شهر شمالی بابلسر ساحل دریا، مرکزیت است و همه چیزهای دیگر حول آن به وجود آمده‌اند.

پس در اولین قدم باید مرکزیت مشخص شود و مابقی برنامه ها حول آن طراحی شود.

 

آیا همه شهرها باید توریستی شوند؟

الزاما همه شهر های نباید یک مفهوم توریستی مشخص داشته باشند همانطور که میدانیم توریست ها باهم تفاوت دارند و درخواستهای متفاوتی هم وجود دارد. توریست زیارتی، توریست تابستانی و دریایی توریست زمستانی و برفی، توریست تاریخی و……..

مهم این است که منطقه ما پتانسیل و ظرفیت  چه نوع توریستی را داشته باشد.

 

جایگاه سازی یک شهر چگونه است؟

این یکی از مهم‌ترین مسائلی است که پیش از همه چیز باید به آن پرداخت، تیم مسئول و رهبر اصلی، که می‌تواند شهردار، استاندار، بخشدار و رئیس شورای روستا باشد، باید در ابتدا مشخص کند که منطقه مورد نظر او توانایی و قابلیت تبدیل به کدام گزینه توریستی دارد؟

هم چنین باید بتواند در برابر مخالفت‌های احتمالی توسط افراد محلی یا سیاستمداران منطقه‌ای از طرح خود دفاع نماید.

قابل ذکر است که تبدیل منطقه به یک محل توریستی کاری کوتاه‌مدت نیست و به برنامه‌ریزی و تضمین اجرایی بلند مدت نیازمند است. هرچند که با همت والا وبرنامه‌ریزی درست می‌توان در مدتی کوتاه هم به نتایجی چشمگیر دست یافت، اما در کل این امری چندجانبه و فراسیاسی بوده و ممکن است حتی در دولت‌های مختلفی ادامه پیدا کند.

 

اما مهم‌ترین قدم در این فرایند چیست؟

در اولین قدم و پس از مشخص شدن فاز توریستی آن منطقه باید به تابلو‌های موجود در آن منطقه نگاهی انداخت و از شعار جدیدی که برای آن منطقه در نظر گرفته شده استفاده نمود.

همین امر خود به تنهایی می‌تواند ذهنیت بسیار موثری برای محلی‌ها و سپس مسافران به وجود بیاورد.

ضمنا باید از شعارهای کلی‌گویی که حاوی هیچ پیام یا ویژگی قدرتمندی نیستند اجتناب نمود!

مثال: به ساری شهر بهارنارنج خوش آمدید!

این شعار چه ارزشی برای جذب گردشگر و توریست می‌تواند داشته باشد؟ هیچ!

اما اگر شعار این باشد: به ساری زیبا، شهری در احاطه ساحل و جنگل خوش آمدید!

آن‌گاه این شهر می‌تواند برای مسافری که در حال سفر به مشهد است یک محل توریستی محسوب شود و حس کنجکاوی وی را تحریک نماید!

 

شهر گرگان، شهری در حسرت توریستی شدن!

اغلب افرادی که در ایران اسم گرگان را شنیده‌اند، اسم پارک جنگلی ناهارخوران پرا نیز شنیده‌اند. شما نیز چنان‌چه به هر دلیلی از گرگان عبور کرده‌اید نیز اگر توقفی چند ساعته در این شهر داشته‌اید یا سری به ناهارخوران زده یا حداقل اسمش را ازچند نفر شنیده‌اید.

ناهارخوران برای مردم گرگان نیز تداعی‌کننده بسیاری از خاطرات است. کودکان، نوجوانان، بزرگسالان، زنان و مردان همگی خاطرات زیادی از پارک جنگلی ناهارخوران دارند.

پس بلاتردید مرکز اصلی و نقطه تمرکز گرگان برای توریستی شدن به ناهارخوران مربوط میَ‌شود. هر جای دیگری غیر از ناهارخوران اگر بخواهد نقطه اتکای توریستی گرگان شود یک امر بسیار مشکل و شاید ناممکن باشد.

پارک نهارخوران
naharkhoran

اکنون اما ناهارخوران در وضعیت خوبی به سر نمی‌برد و به یک خوابگاه شبانه مسافران بین‌راهی مشهد بدل شده است.

مردم گرگان از این وضعیت راضی نیستند. درتابستانها که عملا این پارک پر است از مسافرانی که به دنبال جای خواب مجانی هستند و جز ضرر و زیان برای این پارک و هزینه برای این شهر هیچ منفعتی ندارند!

البته این‌ها همه ناشی از عدم برنامه‌ریزی به موقع مدیران دست‌اندرکار بوده است که فکر اساسی بابت این معضل نکرده و فقط به دنبال راه‌حل‌های مقطعی بوده و هستند. البته ناگفته نماند که در چندسال اخیر اقدامات خوبی در جهت زیباسازی این پارک و شهر گرگان انجام شده، لیکن این‌ها به هیچ وجه کافی نبوده‌اند!

 

راهکارهای تبدیل گرگان به یک مرکز توریستی در کوتاه‌ترین زمان ممکن:

  1. در اولین قدم ایجاد یک مرکز تفریحی و پارک بازی جنگلی بزرگ و درجه یک در نهارخوران است.
  2. ممنوع بودن هرگونه چادرزدن و اتراق در این پارک.
  3. ایجاد یک سری خوابگاه‌های بسیار ارزان در مبادی ورودی شهر گرگان
    (معضل مسافران یک شبه بسیار جدی است)
  4. ساخت چند پارک تفریحی در شهرهای کوچک اطراف گرگان مانند: کردکوی، علی آباد، بندرترکمن، آق قلا و…. زیرا در روزهای پایان هفته و تعطیل جمعیت بسیار زیادی از این شهرها به دلیل عدم وجود تفرجگاه‌های مناسب راهی گرگان می‌شوند که در عمل جاده پارک جنگلی ناهارخوران به یک بن بست بدل می‌گردد.

این امر باید توسط شهرداری یا شورای شهر گرگان و استانداری هر چه سریع‌تر انجام پذیرد.

  1. ساخت و بهسازی چند پارک بزرگ دیگر در گرگان، تا از هجوم به پارک ناهارخوران کاسته شود.
  2. ساخت رستوران‌ها و هتل‌های اقامتی با درجات مختلف کیفیتی در مسیر روستای زیارت که در ادامه مسیر پارک ناهارخوران است. اکنون این مکان‌ها کم و بیش وجود دارد ولی متاسفانه بسیار بی‌نظم و با کیفیت پایین اداره می‌گردد. دخالت مستقیم ارگان‌های موثر مثل میراث فرهنگی و گردشگری و شهرداری لازم‌الاجرا می‌باشد.
  3. بهسازی هر چه سریع‌تر روستای توریستی زیارت با یک فوریت.

سر و سامان دادن به مبادی ورودی آن و  ایجاد مغازه‌های صنایع‌دستی و اقامت‌گاه‌های کوچک و بزرگ.

روستای زیارت از لحاظ جغرافیایی شباهت بسیاری به روستای ماسوله دارد و به نظر من اگر دو یا سه سال در مرکز توجه مسئولان منطقه‌ای قرارگیرد پتانسیل بسیار بالایی برای جذب و اسکان گردشگر برای چندین روز را دارا است.

زیارت گرگان
زیارت
  1. بهسازی وبرنامه‌ریزی برای گردشگری نمودن پتانسیل‌های موجود تا شعاع ۱۰۰ کیلومتری گرگان از قبیل:
  2. ساحل دریای بندرترکمن( متاسفانه وضعیت کنونی خوبی ندارد!)
  3. ساحل بندرگز، پتانسیل ورزش‌های آبی به دلیل وجود خلیج آرام گرگان
  4. دریاچه‌های آلاگل و آلماگل( پتانسیل بسیار بالای گردشگری)
  5. دیوار تاریخی دفاعی گرگان
  6. منطقه تاریخی خالد نبی
  7. آبشارهای زیبای باران کوه، شیرآباد، زرین‌گل
  8. آبشار بسیار حیرت‌انگیز اسبی‌او بهشهر که یک ساختار خارق‌العاده به نظر من جهانی دارد!

شما می‌توانید با هر کفشی یا بدون کفش از شیب حدود ۶۰ درجه این آبشار بالا بروید! درست به مانند مرد عنکبوتی!

دشت خالدنبی
خالدنبی

این آبشار بسیار محیرالعقول است. اگر این آبشار در ترکیه یا شاید در نزدیکی شهرهای دیگری از ایران قرار داشت هرساله پذیرای هزاران توریست خارجی و داخلی بود!!

باران کوه گرگان
باران کوه
  1. کوهستان سرعلی آباد که پتانسیل بالایی برای اسکی و ورزش‌های برفی دارد. همچنین در فصول گرم مناسب برای سافاری و آف‌رود کوهستان است.
  2. صحرای زیبای ترکمن که در آن شتر هم می‌توانید پیدا کنید، یک منطقه بسیار حیرت‌انگیز و تنها با طی زمانی به مدت ۳۰ دقیقه از جنگل‌های انبوه قابل دسترسی است!

تورهای صحراگردی و کمپ‌های ستاره شناسی را به راحتی می‌توان در آنجا برگزار نمود.

کوهستان گرگان
کوهستان سرعلی آباد
  1. در یک اقدام بسیار عاجل و با ۳ فوریت سرو سامان دادن به سرویس‌های مثلا بهداشتی بین راهی:

پمپ‌بنزین‌ها، رستوران‌ها و……. این یک معضل بسیار بزرگ در کل ایران است.

اگر تنها و تنها همین یک مورد در هر منطقه‌ای از ایران حل شود خودش به تنهایی می‌تواند سالانه ده‌ها هزار توریست جمع کند! چرا؟ چون متاسفانه ما ظاهرا به این دستور دینی: النظافته من‌الایمان بسیار بی‌توجه هستیم.

سرویس‌های ما در کل ایران بسیار شرم‌آور و مایه آبروریزی است!

من به عنوان یک مشاور بازاریابی کتبا تضمین می‌نمایم که هر رستوران، هتل، پمپ‌بنزین و هر شهر و منطقه‌ای در ایران اگر بتواند معضل نظافت در سرویس‌های بهداشتی را حل کند، به سرعت نور از دیگر رقبایش جلو افتاده و آن منطقه را به یک پایگاه توریستی بدل می‌کند!

وضعیت سرویس‌های بهداشتی ما اسف‌بار است و بسی مایه شرم و آبروریزی، علی‌الخصوص اگر شما یک مهمان یا توریست خارجی داشته باشید!!

  1. در یک گام بسیار مهم فرآیند جایگاه‌سازی است که تهیه یک برنامه تبلیغاتی استراتژیک برای معرفی قدرتمند جایگاه شهر گرگان به عنوان یک قطب توریستی در کل ایران و درگام بعدی کشورهای دیگر است.

اگر از همین امروزهم مسئولان قدرتمند منطقه تصمیم به ایجاد این تغییرات بگیرند در کوتاه‌زمانی برای گرگان یک جایگاه بسیار قدرتمند توریستی خواهیم ساخت!

 

  1. در آخرین گام همت بلند مسئولان تصمیم‌گیرنده در گرگان و استان گلستان مهم‌ترین مورد موثر در این راستا خواهد بود.

من پیشنهاد می‌نمایم که عزیران تصمیم‌گیرنده برای عدم اختراع دوباره چرخ یک سفر کوتاه به چند نقطه توریستی دنیا داشته باشند و با بومی‌سازی همان روش‌ها در مدتی کوتاه و با هزینه‌ای نه‌چندان گزاف شهر گرگان و استان زیبای گلستان که متاسفانه جزو مناطق محروم کشور محسوب می‌شود را به جایگاهی که لیاقت مردم آن است برسانند.

در این مسیر چنان‌چه از بنده و همکارانم در مجموعه جایگاه سازی هزارمدیر هر کمکی در جهت برنامه‌سازی استراتژیک، ایجاد جایگاه مناسب برای این منطقه و مشاوره برآید دریغ نداریم.

موفق و پایدار باشید.

احسان مهدی‌نژاد

ehsan mehdinezhad
احسان مهدی نژاد

مشاور جایگاه سازی

 

 

 

 

بالای سربرگ

مطالب مرتبط

2 نظر

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دوره رایگان انتخاب اسم برند
برای دانلود 5 درس کاملا رایگان کافیست ایمیل خود را وارد نمائید
ایمیل شما دوست گرامی نزد ما محفوظ است